Wydarzenia Festiwalu Gorzkie Żale 2016

 
Plakat03_historyja popr

Historyja o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim

Piotr Tomaszuk Teatr Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza 20 / 30 / 40 zł 20-03-201620.00 21-03-201619.00 Kup Bilet

„Połączenie przeciwstawnych kategorii estetycznych – wzniosłego i banalnego, religijnej mistyki i rustykalnej prostoty – może stanowić dla widza pewne wyzwanie”

– uprzedza Piotr Tomaszuk, reżyser znany nie tylko w Polsce, którego dorobek porównywany jest z teatrem Grotowskiego i Kantora. Misterium ukazało się w druku ok. 1570 r., w krakowskiej oficynie Floriana Unglera i oryginalny tytuł ma jeszcze stosowne dopowiedzenie: …ze czterech Ewangelistów zebrane, a wirszykami spisana przez księdza Mikołaja z Wilkowiecka zakonnika częstochowskiego. Rozpoczyna je Prologus, który objaśnia widzom porządek i charakter widowiska: „może być sprawowana w kościele abo na cmyntarzu”, a święte wydarzenia opowiada „tak jak jest na świecie”, w kategoriach ziemskiego myślenia i odczuwania. W adaptacji Piotra Tomaszuka odpowiednikiem Prologusa jest wikary ze współczesnej parafii na podlaskiej wsi, który postanawia wystawić to misterium z parafianami. Tak obsadza role, aby wykorzystać realia życia codziennego wykonawców i podobieństwa ich charakterów do odtwarzanych postaci.

 

W 2016 r. Teatr Wierszalin obchodzi 25-lecie. Oprócz dwóch pokazów Historyji o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim, w programie festiwalu jest również spotkanie z reżyserem i aktorami, poświęcone Historyji… oraz dyskusja. O popularności Historyi częstochowskich – misterium było znane pod takim tytułem, stąd rymy częstochowskie – świadczy duży jak na owe czasy nakład, aż dwustu egzemplarzy. Wznawiano je i wystawiano przez następne 300 lat, a w XX wieku zmierzyli się z tym tekstem m. in.: Leon Schiller (Teatr Reduta w Warszawie, 1923), Kazimierz Dejmek (Teatr Nowy w Łodzi, 1961; Teatr Narodowy w Warszawie, 1962), Piotr Cieplak (Teatr Współczesny we Wrocławiu, 1993; Teatr Dramatyczny, w Warszawie, 1994) i Przemysław Basiński (Teatr im. A. Mickiewicza w Częstochowie, 1994).

 

Doskonale zachowany XVI-wieczny polski tekst jest unikatem literackim i teatrologicznym, pod każdym względem dorównuje najwybitniejszym europejskim misteriom, towarzyszącym obchodom Narodzenia Pańskiego i Wielkiej Nocy. Możliwość drukowania i zezwolenie władzy kościelnej na dokonywanie skrótów doprowadziły już pod koniec XV w. do wydzielenia widowisk religijnych z obrzędu liturgicznego. W didaskaliach autor podpowiada, że ewentualnie cytaty z Ewangelii można pominąć: „a komu by się też zdało dla prędszego odprawienia Historyjej, może nie czytać Ewangelijej”. Trwające wiele godzin misteria były inscenizacją chronologicznej sekwencji wydarzeń wielkanocnych, chętnie poszerzanej o liczne i pełne szczegółów sceny, które w Ewangeliach są zaledwie wspomniane, jak zstąpienie Jezusa do piekieł, narada starszyzny Żydowskiej, stróżowanie przy grobie. Oraz o takie, których w ogóle tam nie ma – paulin Mikołaj dodał tu zakupy trzech Marii u aptekarza i wysłanie poselstwa do Maryi, aby uprzedzić ją o nawiedzeniu przez Jezusa. Napisana wierszem ośmiozgłoskowym, oryginalna Historyja… ma 1480 wersów i składa się z dwunastu wydarzeń zabranych w sześć aktów, zwanych częściami. Można w nich wyróżnić dwadzieścia sześć mniejszych jednostek, jakby scen o powtarzającej się trójdzielnej budowie: fragment Ewangelii, dialog i strofa pieśni dotyczącej przedstawianych zdarzeń.

 

produkcja: Teatr Wierszalin

autor: Mikołaj z Wilkowiecka

scenariusz i reżyseria: Piotr Tomaszuk

muzyka: Jacek Hałas

scenografia: Mateusz Kasprzak

współpraca reżyserska: Rafał Gąsowski

występują: Rafał Gąsowski, Dariusz Matys, Mateusz Krzyżewski, Monika Kwiatkowska, Sylwia Nowak, Bartłomiej Olszewski oraz Ewanjelista.

Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Chrzest966”.

nck_chrzest-01 bez

 

Miejsce Wydarzenia

Bilety

Kup Bilet